Chantal Valerie werkt het liefst aan de keukentafel. De katten liggen op de radiator naast haar, en in de winter zitten de halsbandparkieten voor het keukenraam.
Aan die tafel probeert ze van alles uit, en niet alles lukt meteen. “Een keer niet gelukt betekent niet dat het nooit lukt. Vaak ben ik achteraf blij dat iets wat ik eerst graag wilde, nog even op zich heeft laten wachten.”
Het is net cat tv
In de woonkamer heeft ze een studiohoek, maar die gebruikt ze bijna nooit. “Op de een of andere manier kom ik toch altijd weer bij de keukentafel terecht. Ik denk dat het aan het licht ligt.” De tafel staat tussen een raam op het noorden en een raam op het westen, dus de hele dag valt er licht binnen. En van buiten is er genoeg te zien. “Het is net cat tv. Ik heb het gevoel dat alle halsbandparkieten uit Amsterdam allemaal bij mij in de straat wonen. Ze komen vaak even buurten.”
Een uur in ‘mijn’ koffietentje
Haar tekendagen beginnen vroeg en met een vast ritme. “Ik begin altijd om 8.00 uur en ga dan precies een uur naar mijn koffietentje. Daar zit ik te tekenen. Deze afspraak met mezelf is gelijk een mooie reden om uit mijn pyjama te schieten en aan de dag te beginnen.”
Jip en Janneke in Chelsea
Chantal groeide op in Duitsland en woonde daarna in verschillende landen, van Australië tot Engeland. In Londen werkte ze onder andere bij de boekwinkel Waterstones in Chelsea, waar ze werd toegewezen aan de afdeling kinderboeken. Over Engelse kinderboeken wist ze op dat moment als Duitse weinig.
De Engelse klassiekers kende ik niet. Dat is ongeveer hetzelfde idee alsof je hier op een kinderboekenafdeling werkt en Jip en Janneke niet kent.”
Maar haar liefde voor kinderboeken groeide vrij snel en een paar jaar later studeerde ze kinderliteratuur en creative writing aan de Open University. Inmiddels woont ze al bijna veertien jaar in Amsterdam en is haar liefde voor kinderboeken niet overgewaaid, integendeel.
Niet alles lukte meteen
Het idee van dingen uitvogelen terwijl je al aan het werk bent, bleef. Ook met haar materiaal probeerde Chantal van alles, en zeker niet alles lukte meteen.
“Aquarelverf is het materiaal dat ik het minst leuk vond. Ik heb het jarenlang geprobeerd, maar we konden niet goed met elkaar overweg. Bij aquarel moet je veel loslaten, en ik houd ervan om de touwtjes in handen te hebben.”
Kleurpotloden vond ze fijn, maar ze werden na een dag werken zwaar voor haar handen. Daarna kwam acrylverf: intense kleuren, werken in lagen en er dan nog een keer overheen schilderen. Mooi, maar het het nadeel was de snelheid. Laag over laag verliep traag, en boeken maken met korte deadlines zag Chantal zo niet voor zich.
Ondertussen werkte ze met een 4B-potlood en één kleurpotlood, een Caran d’Ache Luminance. Dat werd haar manier van tekenen. Ze maakte er een Kakkerlakje mee, met beeld bij een gedicht van Tjitske Jansen, dat op de longlist van de World Illustration Awards kwam. “Toch was ik nog niet verliefd op een materiaal. Kinderboeken zijn meestal kleurrijk, en in potlood kreeg ik die kleur niet voor elkaar.”
Digitaal werken en kleur hebben me bevrijd
Toen kreeg ze de oude iPad van een vriendin cadeau. “Ik was lang tegen digitaal werken, maar ik moet toegeven dat het me juist heeft bevrijd. Ik kan mijn potloodstijl combineren met kleur, ik kan in lagen werken en ik kan sneller werken dan met traditionele materialen. Ineens zijn alle problemen waar ik jarenlang tegenaan liep, opgelost.”
Haar liefde voor kleur zat er al langer in. “Ik heb lang in de horeca gewerkt en moest altijd zwart dragen. Het was een enorme mismatch, wat nu duidelijk wordt bevestigd door het feit dat ik geen enkel zwart kledingstuk bezit.” Op een gegeven moment begon ze mee te doen aan Instagram challenges rond het thema kleur, zoals #colourcolorlovers, waarbij mensen elke week foto’s maakten van iets met een bepaalde kleur. En plotseling ging er een hele nieuwe wereld voor haar open.
Het is alleen nu nog niet gelukt
Veel projecten liepen op niets uit. Een crowdfunding voor een boek met literaire recepten haalde het niet, een aantal boeken vonden geen uitgever, en toen ze uiteindelijk toch met een uitgever ging samenwerken, werd haar boekproject al na een paar maanden stopgezet.
Chantal praat daar open over. “Ik geloof niet zo in falen. Ik heb bij elk project veel geleerd en hoewel het tot nu toe nog niet gelukt is, ben ik er rotsvast van overtuigd dat het uiteindelijk wel zal lukken. Het is een beetje zoals Van Gogh zei: ‘Succes is soms het resultaat van een hele reeks mislukkingen.'”
Vaak is ze daar achteraf blij mee. Het boek dat geen uitgever vond, kwam uit een tijd waarin ze nog zocht naar haar materiaal en haar stijl. Na een mentorschap, waarvoor ze uit meer dan 300 inzendingen werd gekozen als een van de 27, heeft ze die nu te pakken. “Nu voelt het goed, de vraagtekens zijn weg.”
Pea & Pug
In die periode ontstond ook Pea & Pug, twee wilde zwijntjes die in 2024 voor het eerst in haar schetsboek opdoken. Een verhaal had ze er nog niet bij, maar ze wist dat ze er ooit op terug wilde komen. Tijdens haar mentorschap bij Emma Layfield haalde ze de zwijntjes er weer bij en werkte ze die in een paar versies om tot de personages zoals ze nu zijn. Ze maakte ze tot de hoofdrolspelers van de Venster Visual Story Challenge.
Ook een succes waar Chantal trots op is: voor Plint maakte ze het beeld bij de poëzieposter Tiedeldom, met een gedicht van Mieke van Hooft. De poster is bij Plint te koop.
Contact in het echt
Illustreren leerde Chantal zichzelf, zonder de medestudenten die je op een kunstopleiding tegenkomt. “Als je naar een kunstacademie gaat, ken je automatisch mensen die in hetzelfde vakgebied werken als jij, maar dat heb ik niet gedaan. Dan wordt het juist belangrijk om andere illustratoren om je heen te hebben.”
Het begon online, bij een challenge van illustrator Lisa Congdon. “Ik ben begonnen met tekenen dankzij die challenge. Dat was in 2016, wat nu aanvoelt als de gouden eeuw van Instagram.” Rond die challenge ontstond een hechte groep, en al snel had ze via Instagram contact met illustratoren over de hele wereld. Toch miste ze iets. “Hoe leuk dat ook was, ik verlangde naar contact in het echt. Na een paar bijeenkomsten voelde ik me bij de Illustration Ladies helemaal thuis.”
Chatty Circle
De Illustration Ladies werden in 2018 in Wenen opgericht door Janina Kepczynski en Florine Glück. Inmiddels zijn er chapters in negen steden, waaronder Amsterdam, waar Chantal inmiddels een van de organisatoren is.
Er zijn de events, waaronder de maandelijkse Chatty Circle, waarvoor ze steeds een spreker uitnodigen. Daarnaast is er een WhatsApp-groep met zo’n 300 illustratoren. “Als iemand een vraag heeft, over een moeilijke klant of een opdracht die ze nog nooit eerder hebben gedaan, blijft bijna geen vraag onbeantwoord.”
“Onze gemeenschap is heel internationaal”, zegt Chantal. “Als je naar een van onze evenementen komt, zul je vaak merken dat er aan tafel geen twee mensen zitten met dezelfde nationaliteit. En ik denk dat dat ook is wat ik zo mooi vind aan illustratie. Het is de ultieme universele taal. Of je nou uit Wenen komt of uit Amsterdam, je snapt meteen wat er staat.”
