Octavie Wolters is schrijver en kunstenaar. Ze maakt boeken, linosnedes, geeft workshops, en maakt tekst én beeld. Wie haar werk volgt, ziet iemand die zich weinig aantrekt van de vraag of ze nu schrijver is of beeldmaker.
Interessanter dan de echte wereld
Als kind maakte Octavie al boeken. Ze niette blaadjes aan elkaar, tekende erbij en verzon verhalen. Ze groeide op in een klein dorpje in Limburg, in een tijd zonder internet, toen makers geen mensen waren die je online kon volgen. “Ik wist wel dat ik boeken wilde maken, maar nog niet hoe. Schrijven, tekenen, dat maakte me eigenlijk niet uit. Ik had een enorme binnenwereld. Die vond ik vaak interessanter dan de echte wereld. Dat gevoel is nooit helemaal verdwenen.”
Strikt gescheiden
Haar route naar het boekenvak liep niet rechtstreeks. Ze studeerde Nederlands en rechten en werkte daarna als communicatieadviseur. Schrijven leek een tijdlang haar richting te worden en in 2016 verscheen haar eerste roman Voorland. Maar ook toen had ze eigenlijk nog geen keuze gemaakt tussen tekst en beeld. “Ik weet eigenlijk niet waarom ik die twee zo strikt van elkaar gescheiden hield.”
In diezelfde periode kreeg ze een depressie. Ze praat daar open over en noemt die tijd een breuklijn. “Het voelt soms alsof mijn leven uit twee delen bestaat. Er is een periode voor die depressie en een periode daarna.” Voor die tijd worstelde ze voortdurend met verwachtingen, met ideeën over hoe een schrijver en een boek eruit hoorde te zien.
“Ik wilde me conformeren en tegelijkertijd wilde ik dat helemaal niet. Ik was behoorlijk uitgesproken over wat ik wel en niet wilde, maar tegelijkertijd probeerde ik ook binnen allerlei systemen te passen. Als ik daarop terugkijk voelt dat soms alsof het over iemand anders gaat.” Na haar depressie veranderde er iets. “Op een gegeven moment dacht ik: fuck it. Ik ga maken wat ik wil maken.”
Hybride
Kort daarna werd duidelijker waar ze met haar werk naartoe wilde: de combinatie van tekst en beeld. “Ik ben gewoon hybride. Dat is een kunstvorm en discipline op zich.” Ze merkt dat mensen daar vaak iets anders in denken dan zij bedoelt. “Dan zeggen ze: jij kunt schrijven én tekenen. Maar daar gaat het helemaal niet om.”
Het gaat erom dat je begrijpt hoe tekst en beeld samenwerken. Wanneer je iets in woorden vertelt en wanneer je iets laat zien of wanneer je iets juist weglaat.”
Ze denkt dat er veel meer makers rondlopen die tussen disciplines bewegen dan je zou denken, alleen zijn ze lastig te vinden. “Je moet hybride makers met een loep zoeken.”
Nooit aan begonnen
Ze ontmoet regelmatig makers tijdens haar workshops. die het gevoel hebben dat het tijd wordt om te kiezen. Dat advies geeft ze nooit. “Als jij alle technieken door elkaar wilt gebruiken, waarom zou je dat niet doen? Als ik had gedacht dat ik me moest conformeren, was ik hier nooit aan begonnen.”
Je hebt geen grip
Veel van haar projecten beginnen zonder duidelijk eindpunt. “Soms maak ik eerst beelden en komen daar later woorden uit. Ik leg dingen naast elkaar en kijk wat er gebeurt. Dan ontdek ik verbanden die ik van tevoren nog niet zag. Je weet heel vaak niet waar je precies mee bezig bent.
Je hebt geen grip, maar dat vind ik niet erg. Je moet erop vertrouwen dat de puzzelstukjes uiteindelijk samenkomen. Je hoeft maar een klein sprankje te hebben.”
Linosnede speelt al jaren een belangrijke rol in haar werk, niet alleen om het resultaat maar vooral om wat er tijdens het maken gebeurt. “Als ik lino’s maak, stopt mijn hoofd met schreeuwen. Tijdens het gutsen moet ik voortdurend keuzes maken. Dat is voedsel voor mijn hoofd.” Ze vergelijkt het met een spier die bezig moet blijven. “Als ik niets maak, gaat mijn brein overal aan lopen knagen.” Dat geconcentreerde werken betekent niet dat de rest van haar leven even georganiseerd is. “Als ik een workshop geef, stuur ik altijd een mailtje waarin staat dat er koffie en thee is, maar dat mensen niet moeten verwachten dat ik eraan denk. Dat is hoe het er vaak in mijn hoofd aan toegaat: totale chaos.”
De natuur speelt een grote rol in haar werk.
“Ik kan helemaal opgaan in een kromming van een tak. Dan denk ik echt: kijk nou toch hoe mooi dat is. Dit moet je zien! Ik wil dat gevoel doorgeven.
We denken vaak dat we overal invloed op hebben, maar de natuur is groter dan wij. Dat idee helpt me enorm.”
Volledig overtuigd
Als Octavie een plan of visie heeft, ziet ze die vaak meteen helder voor zich. “Ik kan best geïrriteerd raken als iemand nog niet ziet wat ik zie.” Tegelijkertijd probeert ze mensen altijd ruimte te geven, ook als ze zelf ergens sterk in gelooft. Over haar nieuwe boek was ze bijvoorbeeld volledig overtuigd, maar ze had het ook begrepen als de uitgever nee had gezegd. “De uitgever en ik werken heel fijn samen, we geven elkaar veel ruimte. Juist daardoor kan er ook kritiek zijn. Dan zegt iemand gewoon: dat zou ik niet doen als ik jou was. Dat vertrouwen waardeer ik enorm.”
Ook over de zakelijke kant van haar werk denkt ze na. Dat is niet iets wat ze er op het laatst nog even bij doet. “Begin niet met nadenken over hoeveel jouw project moet gaan opleveren. Verkoop is voor mij ook creativiteit. Ik denk graag na over zichtbaarheid, over sociale media, en over hoe aandacht werkt. Hoe maak je een post? Hoe bouw je iets op? Dat is ook onderdeel van de lol voor mij.”
Hang naar vrijheid
Die vrijheid, om zelf te bepalen hoe iets eruitziet, hoe het verkocht wordt en welke techniek erbij hoort, loopt door haar hele werk heen. “Ik heb mijn hele leven een enorme hang naar vrijheid gehad. Mijn autoriteitsprobleem is voor mij juist een kracht. Op geen enkel punt wil ik nog conformeren.”
Je kunt meer werk van Octavie Wolters zien via Instagram en haar website. Haar boeken verschijnen bij Ploegsma en op dit moment werkt ze aan een nieuw boek:
Ben jij een hybride maker, of zou jij willen leren hoe je tekst en beeld combineert? Laat je horen en ga met andere illustratoren in gesprek op Instagram! Ocatavie en ik zien je graag daar!
