We kunnen deze week niet om Dolly Parton heen. Maar ja, waarom zouden we dat willen?
Als er één ding is waar we het over eens kunnen zijn, is het wel dat Dolly veel heeft bijgedragen aan leesbevordering en leesplezier bij kinderen. In 1995 begon ze de Imagination Library, geïnspireerd door haar vader, die niet kon lezen en schrijven. Wat begon in Tennessee, groeide dankzij lokale partners uit tot een programma dat inmiddels meer dan 300 miljoen (!) gratis (!) boeken bij kinderen thuis heeft bezorgd.
En de Imagination Library zorgt niet alleen dát er iedere maand een boek op de mat ligt. Er wordt ook goed nagedacht over wát kinderen thuisbezorgd krijgen. Een speciale commissie bekijkt honderden boeken en selecteert ze per leeftijd, met aandacht voor onderwerp, taal en beeld.
Meer dan tekst versieren
Voor baby’s zoekt de Imagination Library naar groot, helder beeld en weinig tekst: kijken, aanwijzen, benoemen. Rond drie jaar komen er woordloze boeken bij, waarbij kind en voorlezer samen het verhaal uit de illustraties halen. Richting vijf jaar duiken onder meer rebussen op, waarin beeld zelfs een woord kan vervangen. Als je het interessant vindt, kun je hier de selectiecriteria bekijken per leeftijd.
Het gaat dus niet simpelweg van veel plaatjes naar steeds meer tekst. Beeld krijgt steeds een andere taak.
Dat beeld veel meer doet dan een tekst versieren, hoef ik jou natuurlijk niet uit te leggen. Juist daarom is het leuk om eens naar het onderzoek erachter te kijken: wat gebeurt er nou daadwerkelijk als kinderen samen met een volwassene door zo’n boek bladeren?
Uit internationaal onderzoek onder meer dan 86.000 verzorgers blijkt dat deelnemers aan de Imagination Library tijdens het voorlezen veel vaker dingen in illustraties benoemen en tellen. Beeld wordt dus echt iets om samen in te duiken: aanwijzen, zoeken, benoemen, verder praten.
Wanneer woorden en wanneer beeld?
Houd jij daar rekening mee als je tekent, of is illustreren voor jou vooral iets creatiefs en laat je de rest bij de uitgever? Hoe zorg je dat verschillende kinderen zich in een boek kunnen herkennen of er iets van zichzelf in kwijt kunnen?
Als je met een auteur werkt: hoeveel ruimte neem je bij het interpreteren van de tekst? En als je zelf schrijft en illustreert: wanneer kies je voor woorden en wanneer voor beeld?
“Find out who you are and do it on purpose”
Houd je net als Dolly van een vleugje overdrijven, de boel nog mooier maken dan het al is en alles lekker uitvergroten? Of ben je meer van de sobere aanpak, heb je een rustige stijl en houd je graag zoveel mogelijk over aan de verbeelding?
Laat het me weten en ga met andere illustratoren in gesprek op Instagram en doe zo fijne inspiratie op voor je manier van werken.
