Zo, daar zijn we weer! De vakantie zit erop, de koffie staat naast me en Boekje Open gaat weer open. Misschien heb jij de afgelopen weken vooral getekend, misschien lag je met een boek in de zon of misschien heb je gewoon even heerlijk helemaal níét aan illustreren gedacht.
Groot gelijk, alleen hield de illustratiewereld zelf bepaald geen zomerstop. Er kwam fijn subsidienieuws, de World Illustration Awards gingen van 500 naar 200 geselecteerde projecten, er voer een gigantisch boek door de Amsterdamse grachten en ondertussen kunnen de eerste plannen voor Bologna alweer worden gemaakt. Ik heb mijn Airbnb zelf net geboekt. Heb jij er ook zo’n zin in?
Voor ik weer gewoon doorga alsof er niets gebeurd is, dus eerst even bijlezen. Dit gebeurde er deze zomer.
Illustratoren kunnen aankloppen bij het Stimuleringsfonds
Ik begin met een fijne, want misschien heb je het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie nooit gezien als een plek waar je als illustrator moet zijn. Toch valt illustratie bij het fonds onder vormgeving en zijn verschillende regelingen dus óók interessant voor illustratoren.
Dat werd deze zomer heel concreet. In juli maakte het fonds bekend welke 23 projecten subsidie krijgen uit de eerste ronde van de Regeling Vormgeving. Daartussen zit bijvoorbeeld De Ilias, een collectieve beeldroman waarin vijf illustratoren het klassieke verhaal opnieuw vertellen en verschillende illustratiestijlen en vertelvormen binnen één boek combineren. Het project kreeg €36.834 toegekend en moet begin 2028 als beeldroman van 120 pagina’s verschijnen bij Oogachtend.
Aan het project werken Moos Boeke, Abel Dijkstra en Vera Wolsink samen met Ludwig Volbeda en Gus Møystad.
Maar even belangrijk: het Stimuleringsfonds heeft meer mogelijkheden voor illustratoren. Heb je een plan dat verder gaat dan een reguliere opdracht, bijvoorbeeld voor onderzoek, experiment of ontwikkeling van je eigen werk, dan is het de moeite waard om eens door de subsidieregelingen te bladeren. Misschien staat daar meer tussen dan je dacht.
Bologna 2027 kan in de agenda
Van subsidiepot naar vliegticket, want de data voor de volgende Bologna Children’s Book Fair zijn bekend. De 64ste editie vindt plaats van maandag 5 tot en met donderdag 8 april 2027, gewoon in Bologna. Polen is dit keer het gastland, maar je hoeft je Airbnb niet ineens in Warschau te boeken. Het betekent dat Poolse kinderboeken en illustratie tijdens de beurs extra in de schijnwerpers staan, onder meer met een grote illustratietentoonstelling en een eigen programma.
Voor illustratoren is Bologna natuurlijk veel meer dan een enorme kinderboekenbeurs waar uitgevers rechten verkopen. De beurs noemt illustratoren nadrukkelijk als professionele doelgroep en biedt volop ruimte om nieuw werk en nieuwe makers te ontdekken, uitgevers te ontmoeten en te zien wat er internationaal in illustratie gebeurt.
Ik heb mijn Airbnb inmiddels geboekt. Voor mij wordt dit de eerste keer Bologna en alleen het vooruitzicht geeft me al zin om plannen te maken voor volgend jaar. Wil je zelf gaan, dan kunnen de data dus alvast in de agenda. En als je ook ergens wilt slapen zonder tegen die tijd je halve materialenbudget aan een hotelkamer kwijt te zijn, is vroeg kijken misschien helemaal niet zo’n slecht idee.
De World Illustration Awards gingen van 500 naar 200 projecten
Wie Boekje Open voor de zomerstop al las, heeft de longlist van de World Illustration Awards misschien al gezien. Uit ruim 4.500 inzendingen werden toen 500 projecten geselecteerd. Op 30 juli volgde de volgende ronde en werd die verzameling nog een stuk kleiner.
De World Illustration Awards van de Association of Illustrators en Directory of Illustration kijken breder dan alleen prentenboeken. De tien categorieën lopen uiteen van kinderboeken en boekomslagen tot editorial, reclame, animatie en experimenteel werk.
Op 8 september worden de winnaars bekendgemaakt. Tot die tijd kun je je dus uitstekend door het geselecteerde werk heen klikken, wat me een vrij legitieme manier lijkt om na de vakantie nog even niet aan je eigen to-dolijst te beginnen.
Picture This! zocht weer nieuw prentenboektalent
Ook dichter bij huis werd deze zomer gezocht naar nieuwe makers. Picture This! Nederland-België ging opnieuw op zoek naar illustratoren die prentenboeken willen maken.
Deelnemers stuurden drie illustraties in waarmee ze één verhaal of een gedeelte van een groter verhaal vertellen. Het werk wordt beoordeeld door illustratoren Sophie Pluim, Miriam Bos en Jan Jutte, samen met uitgever Jean Christophe Boele van Hensbroek van Lemniscaat.
En juist wat er daarna met de drie gekozen illustratoren gebeurt, maakt Picture This! interessant. Hun werk komt in een internationale catalogus die tijdens de Bologna Children’s Book Fair 2027 aan grote prentenboekuitgeverijen wordt gepresenteerd. Daarnaast krijgen ze feedback op hun portfolio, een masterclass en een plek in de reizende Picture This!-tentoonstelling.
Picture This! is een internationale wedstrijd waaraan verschillende landen deelnemen. Ieder land kiest drie illustratoren en brengt die vervolgens internationaal onder de aandacht. Voor wie probeert de stap naar het prentenboekenvak te maken, is dat dus een behoorlijk mooi zetje richting uitgevers buiten Nederland en België.
Een gigantisch opengeslagen boek voer door de Amsterdamse grachten
Deze was moeilijk te missen als je op 1 augustus naar de Canal Parade keek. Tussen alle boten voer een enorm opengeslagen boek door Amsterdam.
Op de Boekenboot voeren meer dan honderd schrijvers, illustratoren, vertalers en andere mensen uit het Nederlandse boekenveld mee voor de campagne Free the Word, Every Story Counts. De boot was vormgegeven als een gigantisch opengeslagen boek, met teksten en illustraties van de opvarende makers zelf. Delen daarvan verdwenen achter zwarte censuurbalken. Tijdens de vaart draaiden de opvarenden hun borden om en kwamen de verborgen woorden en beelden weer tevoorschijn. Zo liet de Boekenboot heel letterlijk zien wat censuur met verhalen én beeld doet.
Het ging om een gezamenlijk initiatief van een flink deel van het Nederlandse boekenveld, waaronder Stichting Lezen, CPNB, het Letterenfonds, De Schrijverscentrale, het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum, de Taalunie en de OBA. Het was de eerste keer dat zo’n breed collectief gezamenlijk meevoer om aandacht te vragen voor censuur.
En de boodschap kwam aan: de Boekenboot won tijdens de Canal Parade de eerste prijs voor beste statement. De campagne krijgt in september bovendien een vervolg tijdens de Week van het Verboden Boek, van 19 tot en met 27 september.
466 makers vertelden wat ze nodig hebben om te kunnen blijven maken
Ook uit Vlaanderen kwam interessant nieuws. Literatuur Vlaanderen vroeg 466 literaire makers, waaronder illustratoren en graphic novelists, wat ze eigenlijk nodig hebben om zich professioneel en artistiek verder te ontwikkelen.
De eerste resultaten van het onderzoek zullen voor veel illustratoren waarschijnlijk behoorlijk herkenbaar zijn. Financiële ondersteuning is belangrijk, maar makers missen ook tijd en ruimte om te creëren, experimenteren en onderzoek te doen. Daarnaast worden zakelijke ondersteuning en toegang tot relevante professionele netwerken genoemd.
En dan is er zichtbaarheid. Voor veel makers is het lastig om media-aandacht of een publiek te bereiken. Zelfpromotie en sociale media voelen daardoor noodzakelijk, terwijl ze tegelijkertijd tijd kosten die niet naar het eigen werk gaat. Vooral makers zonder een eerste professionele publicatie ervaren het veld bovendien als moeilijk toegankelijk wanneer ze niet via een opleiding of bestaand netwerk binnenkomen.
Literatuur Vlaanderen duikt dit najaar verder in de resultaten en gebruikt die om het eigen talentontwikkelingsbeleid aan te passen. Ik ben vooral benieuwd wat daar uiteindelijk concreet uitkomt, want de vragen en problemen die hier worden genoemd stoppen natuurlijk niet bij de Belgische grens. Het is echt een aanrader om alle resultaten even door te lezen. Herken jij je hierin?
Samen iets maken met de buren? Daar is geld voor
En als we toch even over die grens kijken, is er nog een praktisch nieuwtje. Sinds 17 augustus kunnen literaire makers en organisaties ondersteuning aanvragen voor projecten Over de grens, waarbij wordt samengewerkt tussen verschillende regio’s binnen het Nederlandse taalgebied.
Er zijn twee mogelijkheden. Voor ontmoeten, kennisdelen of het verkennen van een samenwerking is maximaal €2.500 beschikbaar en aanvragen kan het hele jaar door. Voor een groter uitwisselingsproject kan maximaal €10.000 worden aangevraagd. Voor die tweede categorie zijn er vaste deadlines.
Daar hoeft bovendien niet meteen een compleet nieuw boek uit te rollen. Ook workshops, het opbouwen van een professioneel netwerk, kennisdeling en initiatieven die het creatieve of zakelijke proces van makers ondersteunen kunnen binnen de regeling passen.
Heb je dus al een tijdje contact met een Vlaamse illustrator, collectief of organisatie en blijft het tot nu toe vooral bij het idee dat jullie eigenlijk eens iets samen zouden moeten doen? Dan is dit misschien een goede reden om dat plan weer uit de kast te halen.
Bonus: misschien hangt jouw werk volgend jaar in Bologna
Nu ik Bologna toch al in mijn agenda heb staan, is er nog een datum die je misschien wilt omcirkelen. De inschrijving voor de 61ste Illustrators Exhibition is geopend.
Illustratoren van over de hele wereld kunnen vijf werken insturen die bedoeld zijn voor kinderboeken. Dat mag ongepubliceerd werk zijn of werk dat na 1 januari 2025 is gepubliceerd en zowel traditionele, digitale als gemengde technieken zijn toegestaan. De tentoonstelling bestaat al sinds 1967 en is juist bedoeld om illustratoren en uitgevers bij elkaar te brengen.
De deadline is 26 oktober 2026. Wie mee wil doen, kan de volledige voorwaarden voor de Illustrators Exhibition 2027 bekijken.
Zo, volgens mij zijn we weer een beetje bij. Boekje Open is terug, Bologna staat inmiddels in mijn agenda en de eerste deadlines voor het nieuwe seizoen dienen zich alweer aan. Mijn lijstje met dingen die ik de komende maanden wil bekijken is in ieder geval nu al langer dan voor de zomerstop.
Ik heb er zin in. Fijn dat je er weer bent.
